Sỏi thận ngày càng trở thành mối quan tâm của nhiều người, nhất là khi cuộc sống hiện đại vô tình đẩy mạnh những thói quen ăn uống không lành mạnh. Theo thống kê y tế, tỷ lệ mắc sỏi thận ở Việt Nam có xu hướng tăng nhanh, đặc biệt ở lứa tuổi trung niên và người lao động văn phòng. Không ít người bắt đầu lo lắng rằng chế độ ăn giàu protein – nhất là trong thời kỳ đề cao tập gym, giảm cân, ăn kiêng – liệu có làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận hay không?
Đây chính là thắc mắc đang khiến rất nhiều người phân vân mỗi ngày: “Ăn nhiều đạm có phải sẽ bị sỏi thận không?” Liệu đây chỉ là quan niệm truyền miệng, hay thực sự có cơ sở khoa học? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự thật, từ đó lựa chọn chế độ dinh dưỡng hợp lý và an toàn cho sức khỏe thận của mình.

Vai trò thiết yếu của protein với cơ thể
Protein là một trong ba nhóm chất dinh dưỡng chính, bên cạnh chất béo và tinh bột. Bản chất protein là “vật liệu xây dựng” cho hầu hết các cấu trúc tế bào, giúp tái tạo mô, duy trì chức năng miễn dịch, và còn tham gia vào rất nhiều phản ứng sinh hóa sống còn khác của cơ thể. Cơ bắp, da, tóc, móng, enzyme, hormone – tất cả đều cần protein để tồn tại và hoạt động hiệu quả.
Các nguồn cung cấp protein phổ biến:
- Thực phẩm động vật: Thịt đỏ (bò, heo), gia cầm (gà, vịt), cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa.
- Thực phẩm thực vật: Đậu nành, đậu xanh, các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt chia…), ngũ cốc nguyên hạt.
Trong xã hội hiện đại, nhu cầu protein ngày càng tăng cao, nhất là với nhóm luyện tập thể thao, giảm cân, phát triển cơ bắp. Rõ ràng, protein là thành phần không thể thiếu cho sự phát triển toàn diện. Nhưng liệu nếu ăn quá nhiều protein hàng ngày thì có thực sự gây hại cho thận, dẫn tới sỏi thận như nhiều người lo sợ?

Protein mối liên hệ với sỏi thận
Để hiểu rõ hơn, trước tiên cần biết sỏi thận hình thành như thế nào. Sỏi thận chủ yếu do sự kết tụ của các tinh thể như canxi, oxalat, hoặc acid uric trong nước tiểu. Khi nồng độ các chất này quá cao và không được hòa tan hết, chúng sẽ tạo thành sỏi.
Cơ chế tác động của protein đến thận và nguy cơ sỏi thận:
- Protein động vật (đặc biệt là thịt đỏ) có thể làm tăng bài tiết calcium, giảm citrate (chất chống kết sỏi tự nhiên), đồng thời làm tăng nồng độ acid uric trong nước tiểu. Tất cả những yếu tố này đều liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận.
- Protein thực vật (đậu, hạt, ngũ cốc) nhìn chung ảnh hưởng nhẹ hơn đến cân bằng acid-base và hàm lượng các chất liên quan đến nguy cơ sỏi.
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy:
Một chế độ ăn giàu protein động vật, đặc biệt nếu kéo dài liên tục và không uống đủ nước, làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người có cơ địa nhạy cảm. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ ăn nhiều protein là chắc chắn bị sỏi thận. Đặc biệt, protein thực vật lại được cho là “an toàn” hơn với sức khỏe thận.
Theo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng, điểm cốt lõi là liều lượng, nguồn protein, tình trạng sức khỏe gốc và thói quen uống nước – tất cả tác động bổ sung vào nhau chứ không đơn lẻ.

Hiểu đúng để bảo vệ thận
Trên thực tế, không phải ai cũng có nguy cơ bị sỏi thận chỉ vì ăn nhiều protein. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chế độ ăn dư thừa đạm động vật kết hợp với nước uống ít, di truyền bất lợi, bệnh nền (như tiểu đường, béo phì) mới thực sự làm tăng nguy cơ sỏi thận.
Nếu bạn hoàn toàn khỏe mạnh, thận hoạt động tốt, nhu cầu protein ở mức hợp lý (0.8 – 1.2g/kg cân nặng/ngày) thì nguy cơ này không cao. Tuy nhiên, ăn nhiều đạm động vật, bỏ qua nước, ăn mặn, lười vận động, hút thuốc… mới là “công thức” thúc đẩy sỏi thận phát triển nhanh chóng.
Trường hợp cần cảnh giác: Người từng có tiền sử sỏi thận, rối loạn chuyển hóa purin/acid uric, hoặc chức năng thận đã yếu nên đặc biệt chú ý đến lượng đạm động vật nạp vào. Không ít người đã nhập viện vì chủ quan, tự ý tăng liều protein để tăng cơ mà không kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Ví dụ điển hình: Một bạn trẻ thường xuyên tập gym, uống bột whey dư liều, ăn nhiều thịt đỏ để tăng cơ bắp, nhưng lại uống nước ít và thường xuyên thức khuya, dẫn tới sỏi thận sau 2 năm chỉ vì “nghe lời truyền miệng” mà bỏ qua cảnh báo từ bác sĩ.

Ăn protein như thế nào để bảo vệ thận?
Khoa học dinh dưỡng hiện đại khẳng định: Protein là thiết yếu, nhưng nên kiểm soát nguồn và liều lượng. Nếu muốn nâng cao sức khỏe, tăng cơ, phòng sỏi thận, bạn hoàn toàn có thể:
- Lựa chọn protein thực vật nhiều hơn: đậu đỗ, hạt, các loại ngũ cốc nguyên hạt…
- Tránh ăn quá nhiều thịt đỏ, ưu tiên cá, thịt trắng, trứng, sữa vừa đủ.
- Bổ sung rau xanh, trái cây tươi giúp tăng citrate tự nhiên, hạn chế tạo sỏi.
- Uống đủ ≥2 lít nước mỗi ngày để hòa tan các chất cặn bã.
- Không dùng protein bổ sung dạng bột một cách tùy tiện nếu chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia.
- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguyên nhân sỏi thận (nếu có tiền sử hoặc di truyền).
- Điều chỉnh lối sống: tập luyện tích cực, không hút thuốc, giảm stress.
Lưu ý: Các sản phẩm hỗ trợ từ thảo dược (ví dụ trà thảo mộc, bột thảo dược, tinh dầu nguyên chất của THAPHACO) có thể dùng bổ trợ, giúp thanh lọc và bảo vệ thận hiệu quả. Tuy nhiên, luôn cần phối hợp cùng chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Đừng bao giờ coi bất kỳ sản phẩm nào là “thần dược” thay thế cho kiểm soát dinh dưỡng và khám bệnh.
Kết luận & Kêu gọi hành động
Ăn protein thường xuyên không chắc chắn gây sỏi thận. Nhưng nếu lạm dụng và lựa chọn sai nguồn, kết hợp lối sống không lành mạnh, bạn có thể làm tăng nguy cơ mắc phải căn bệnh này.
Hãy ăn protein đúng liều lượng, ưu tiên nguồn lành mạnh kết hợp uống đủ nước, kiểm soát muối và duy trì lối sống vận động.
Đừng tự ý thay đổi chế độ ăn hoặc dùng thực phẩm bổ sung mà không lắng nghe ý kiến chuyên gia!
Nếu bạn có tiền sử sỏi thận, rối loạn chuyển hóa hoặc cần được tư vấn chuyên sâu về dinh dưỡng bảo vệ thận – Liên hệ ngay với CÔNG TY TNHH THẢO DƯỢC THAPHACO – Tấn Phát Group để được chuyên gia tư vấn hoàn toàn miễn phí.
Hotline: 0902.984.792 | Website: thaoduoctanphat.com Chăm sóc thận khỏe – bảo vệ sức khỏe dài lâu cùng thảo dược tự nhiên THAPHACO!