Tại sao tắm đêm lại gây đột quỵ cao hơn ?

Tắm đêm là thói quen khá phổ biến ở nhiều người hiện đại, đặc biệt tại các thành phố lớn với lịch trình làm việc bận rộn. Tuy nhiên, ngày càng nhiều cảnh báo về việc tắm đêm có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ cao hơn, nhất là ở người trung niên và cao tuổi. Đằng sau những biến chứng về tim mạch, ít ai ngờ rằng thói quen này còn có thể âm thầm ảnh hưởng đến trí nhớ và sức khỏe não bộ về lâu dài. Vậy, đâu là mối liên hệ thực sự giữa tắm đêm, đột quỵ và trí nhớ? Bài viết sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về mặt trái của thói quen tưởng chừng vô hại này và giải thích dựa trên các cơ sở khoa học chính thống.

Thực trạng và lý do khiến nhiều người chọn tắm đêm

Sau một ngày dài với áp lực công việc, học tập, nhiều người chọn tắm đêm như “liều thuốc” xua tan mệt mỏi. Đặc biệt, khí hậu Việt Nam nóng ẩm, thời tiết oi bức càng khiến việc tắm trễ vào ban đêm trở nên phổ biến hơn. Một số người cho rằng tắm đêm giúp ngủ ngon hơn, cảm thấy sảng khoái, nhẹ người. Có ý kiến cho rằng tắm trễ là an toàn nếu nước đủ ấm, cơ thể không quá mệt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy số ca đột quỵ xảy ra vào buổi tối hoặc ngay trong khi tắm ngày càng được ghi nhận nhiều hơn ở các bệnh viện lớn.

Những quan niệm về tắm đêm thường bắt nguồn từ:

– Lịch làm việc muộn, không kịp tắm vào ban ngày

– Tâm lý sợ nóng, muốn sạch sẽ trước khi ngủ

– Tin rằng nước ấm, tắm nhanh thì sẽ không nguy hiểm

Chính vì vậy, chủ đề “Tại sao tắm đêm lại gây đột quỵ cao hơn?” đang nhận được rất nhiều sự quan tâm, đặc biệt từ những ai mong muốn duy trì sức khỏe não bộ và trí nhớ tốt khi lớn tuổi.

Cơ chế gây đột quỵ khi tắm đêm: Khoa học nói gì?

Trước khi bàn đến trí nhớ, hãy làm rõ lý do vì sao tắm đêm lại tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ. Theo nhiều nghiên cứu y khoa, đột quỵ xuất hiện khi dòng máu lên não bị gián đoạn đột ngột, thường do mạch máu bị tắc nghẽn (nhồi máu não) hoặc vỡ mạch máu (xuất huyết não). Việc tắm đêm – đặc biệt là tắm ngay sau khi vận động, dùng nước lạnh đột ngột hoặc tắm quá khuya – khiến cho cơ thể phải “chuyển trạng thái” nhiệt độ nhanh chóng.

Khi nhiệt độ môi trường bên ngoài chênh lệch lớn với nhiệt độ nước tắm, cơ thể phải dồn lực để điều chỉnh huyết áp, nhịp tim ổn định, tăng nguy cơ co thắt mạch máu não hoặc tim. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử cao huyết áp, xơ vữa mạch máu, stress kéo dài, hoặc người lớn tuổi.

Một số biến đổi sinh học trong quá trình tắm đêm có thể kể đến như:

– Dồn máu đột ngột đến da khiến máu tại các cơ quan trọng yếu bị thiếu tạm thời

– Kích thích hệ thần kinh giao cảm, tăng huyết áp và nhịp tim

– Làm giảm lượng máu về não bộ, dễ gây thiếu oxy vùng não kiểm soát trí nhớ và ý thức

Các chuyên gia khuyến cáo: nguy cơ này thường tăng cao nhất vào các khung giờ từ 22h trở đi, khi nhiệt độ môi trường xuống thấp, cơ thể tự nhiên có xu hướng giảm hoạt động để chuẩn bị ngủ.

Tác động của tắm đêm đến trí nhớ

Có thể bạn chưa biết, những biến đổi sinh học kể trên không chỉ ảnh hưởng đến hệ tim mạch mà còn tác động tiêu cực đến bộ não – trung tâm điều khiển trí nhớ của con người.

Tắm đêm, nhất là khi diễn ra vào thời điểm cận giờ ngủ, dễ khiến giấc ngủ bị rối loạn do thần kinh giao cảm bị kích thích, thân nhiệt thay đổi thất thường. Tình trạng này kéo dài sẽ làm giảm sâu chu kỳ ngủ REM (Rapid Eye Movement) – giai đoạn não bộ xử lý, củng cố và lưu trữ thông tin vừa học được trong ngày.

Các nghiên cứu cho thấy:

– Người thường xuyên tắm quá muộn dễ gặp rối loạn giấc ngủ, khó đi vào giấc ngủ sâu, thức dậy mệt mỏi.

– Quá trình chuyển đổi từ thức sang ngủ bị ngắt quãng làm suy giảm khả năng ghi nhớ, học tập và ra quyết định.

– Việc thiếu oxy não nhất thời khi tắm nước lạnh hoặc tắm muộn có thể làm giảm khả năng kết nối giữa các tế bào thần kinh, dẫn đến “quên” tạm thời hoặc mãn tính nếu kéo dài.

Thậm chí, các chuyên gia về giấc ngủ khuyến cáo: “Ngủ đủ giấc, ngủ đúng chu kỳ quan trọng hơn gấp nhiều lần so với cảm giác sạch sẽ hay mát mẻ tức thời mà tắm đêm mang lại.”

Các yếu tố ảnh hưởng đến trí nhớ khi tắm đêm

Không chỉ yếu tố thời điểm, tắm đêm còn góp phần kích hoạt nhiều yếu tố gây suy giảm trí nhớ, bao gồm:

Stress và căng thẳng thần kinh kéo dài: Lao động trí óc tới khuya, stress chưa giải tỏa, lại tắm ngay khi chưa đủ thư giãn, làm hệ thần kinh càng mệt mỏi và rối loạn chức năng ghi nhớ.

Thiếu ngủ và chất lượng giấc ngủ kém: Tắm muộn thường kéo theo việc đi ngủ trễ, ngủ không đủ chu kỳ, hay giật mình tỉnh giấc giữa đêm. Khoa học chứng minh, mất ngủ mãn tính là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới suy giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ sớm.

Ảnh hưởng của nhiệt độ nước và môi trường: Nước quá lạnh hoặc quá nóng đều nguy hiểm, nhất là vào ban đêm khi khả năng chịu lạnh/sốc nhiệt giảm.

Nhiều bằng chứng thực tiễn ghi nhận những người duy trì thói quen này liên tục trong vài tháng, vài năm có tỷ lệ mắc hội chứng “não cá vàng”, hay quên, mất tập trung, giảm hiệu quả học tập/làm việc cao hơn hẳn so với nhóm duy trì thói quen tắm sớm hoặc tắm buổi sáng.

Lời khuyên giúp cải thiện trí nhớ và giấc ngủ – Hạn chế đột quỵ từ thói quen tắm đêm

Để bảo vệ trí nhớ, sức khỏe não bộ cũng như phòng tránh đột quỵ, bạn nên chủ động điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lý hơn:

– Tránh tắm sau 21h, đặc biệt là đối với người cao tuổi, người có tiền sử bệnh tim mạch, huyết áp.

– Dành thời gian thư giãn, massage nhẹ trước khi ngủ thay vì tắm đêm để hỗ trợ giấc ngủ sâu.

– Cố gắng tắm sớm vào buổi tối hoặc chuyển sang tắm buổi sáng, ưu tiên nước ấm vừa đủ.

– Giữ cho không gian ngủ sạch sẽ, thoáng mát – ưu tiên phương pháp vệ sinh khô nếu quá mệt.

– Chủ động quản lý stress, xây dựng thời gian biểu nghỉ ngơi khoa học để giúp não bộ được tái tạo tốt nhất qua đêm.

Đặc biệt, hãy kết hợp chế độ dinh dưỡng cân đối, bổ sung các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, khoáng chất để hỗ trợ trí nhớ và sức khỏe thần kinh dài lâu.

TÓM LẠI

Tắm đêm không chỉ làm tăng nguy cơ đột quỵ mà còn là nguyên nhân âm thầm gây suy giảm trí nhớ nếu diễn ra thường xuyên, kéo dài.

Giấc ngủ chất lượng và thói quen sinh hoạt khoa học là chìa khóa bảo vệ não bộ, phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe tổng thể.

Hãy dừng ngay thói quen tắm đêm muộn, ưu tiên vệ sinh cá nhân hợp lý, cân bằng thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc não bộ mỗi ngày.

Nếu bạn đang gặp vấn đề về trí nhớ, mất ngủ hay lo lắng về nguy cơ đột quỵ vì thói quen tắm đêm, đừng chần chừ – hãy liên hệ chuyên gia để được tư vấn giải pháp phù hợp.

Hãy chủ động thay đổi, bảo vệ trí nhớ và sức khỏe của chính bạn cũng như gia đình ngay từ hôm nay!