Khi béo phì và tiểu đường có mối liên hệ với nhau?
Trong những năm gần đây, dấu hiệu của xã hội hiện đại thể hiện rõ qua sự gia tăng mạnh mẽ số lượng người mắc bệnh tiểu đường và béo phì tại Việt Nam và trên thế giới. Điểm đặc biệt là hai căn bệnh này thường khó tách rời, tạo ra nhiều tranh cãi và không ít câu hỏi. Nhiều người còn e ngại: Liệu bị tiểu đường rồi có dẫn đến béo phì không? Hoặc ngược lại, thừa cân có làm bạn mau mắc bệnh tiểu đường? Giữa muôn trùng thông tin y học, không phải ai cũng nắm được mối quan hệ thật sự này mà đôi khi sự hiểu nhầm lại tiềm ẩn nguy cơ tự điều trị gây biến chứng khó lường. Bài viết này sẽ giúp bạn nhìn nhận rõ vai trò chính xác của béo phì: Liệu nó chỉ đơn giản là yếu tố nguy cơ hay thực sự là biến chứng của bệnh tiểu đường?
Mối liên hệ phức tạp giữa tiểu đường và béo phì
Tìm hiểu: Tiểu đường là gì?
Tiểu đường – hay còn gọi là đái tháo đường – gồm hai nhóm chính:
- Tiểu đường tuýp 1: Do miễn dịch làm phá huỷ tế bào tụy sản xuất insulin, thường gặp ở người trẻ.
- Tiểu đường tuýp 2: Phổ biến hơn, xảy ra khi cơ thể kháng insulin hoặc sản xuất không đủ insulin, có thể xuất hiện ở bất kỳ lứa tuổi nào – nhất là nhóm người trưởng thành thừa cân, ít vận động.
Các đặc trưng chung của bệnh là ăn uống nhiều nhưng lại sút cân, tiểu đêm nhiều, liên tục khát nước và mệt mỏi do đường huyết tăng cao.
Nguyên nhân bệnh tiểu đường luôn đa yếu tố: vừa do di truyền, lại chịu nhiều ảnh hưởng từ lối sống hiện đại (chế độ ăn dư thừa năng lượng, stress, môi trường ô nhiễm).
Béo phì là gì? Vì sao ngày càng khó kiểm soát?
Béo phì không chỉ đơn thuần là “mập” mà còn chỉ tình trạng tích tụ mỡ vượt mức bình thường và, nguy hiểm hơn, đủ để làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính. Chẩn đoán thực hiện nhờ một chỉ số phổ biến: BMI = cân nặng / (chiều cao x chiều cao) (theo đơn vị kg/m²).
Nguyên nhân gây béo phì phần lớn đến từ:
- Chế độ dinh dưỡng quá nhiều đường, đạm béo.
- Lối sống tĩnh tại (ít vận động, công việc máy tính…).
- Gen di truyền/phản ứng nội tiết.
- Ảnh hưởng từ một số bệnh lý tuyến giáp, yếu tố tâm thần…
Nhiều nghiên cứu gần đây xác nhận béo phì ngày càng gặp nhiều ở người trẻ: một phần từ thực phẩm nhanh, nước ngọt, một phần từ thói quen thưởng thức các bữa ăn tối muộn và ‘ngại đi bộ’.
Béo phì có phải là biến chứng của tiểu đường?
Sự tác động của tiểu đường đối với béo phì
Có một thực tế ít ai ngờ tới: Béo phì không phải là biến chứng trực tiếp của tiểu đường – mà trái lại, chính là béo phì lại là thủ phạm/ yếu tố nguy cơ lớn kéo theo bệnh tiểu đường, đặc biệt ở tuýp 2, chứ không phải hậu quả tức thì sau tiểu đường. Điều này khiến không ít người nhầm lẫn về việc kiểm soát bệnh.
Tuy vậy, khi không kiểm soát tốt: tiểu đường kéo dài và điều trị kém – đặc biệt nhờn insulin, rối loạn mỡ máu khi dư thừa hấp thu, có thể đẩy người bệnh rơi vào vòng xoáy khó kiểm soát cân nặng ngược lại (tích mỡ bụng, béo “như giả thuyết biến chứng ngược”). Đây cũng là lý do khiến cộng đồng hoang mang!
“Luật hai chiều” của béo phì và tiểu đường tuýp 2
Theo số liệu từ WHO – Việt Nam, cứ 2 người tuổi trung niên mắc tiểu đường tuýp 2, thì trung bình tới hơn 1 người thừa cân – chủ yếu do lối ăn uống không lành mạnh‘ xúc xích, trà sữa’. Ngược lại, nguy cơ khởi phát tiểu đường bác sĩ xác định tăng gần 7 lần trên nền tảng người béo phì so với người BMI khỏe mạnh.
Cơ chế: Dư thừa tế bào mỡ pháp tăng tiết adipokine, cản trở insulin, tế bào không “mở kho” nhận glucose, đường huyết tiếp tục tăng, dẫn đến để insulin hoạt động được… tuyến tụy càng “gắng sức”, lâu dần dẫn tới suy tụy. Quan hệ này thêm trầm trọng nếu phối hợp cùng stress, rượu bia, thuốc lá, biến động hormone tuổi trung niên và biến chứng từ vận động yếu.
Nhiều phân tích y khoa ở Mỹ, Nhật cho kết luận mạnh mẽ: “Kiểm soát béo phì chính là trụ cột cốt lõi của phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2.”
Kết quả thu thập của CDC Mỹ (2022):
- Trên 60% người bị tiểu đường tuýp 2 có kèm thừa cân/beo phì.
- Khả năng tăng biến chứng tim mạch, thần kinh (đột quỵ, nhồi máu cơ tim) cao gấp 2,7 lần với nền tảng BMI ≥30.
Các hệ lụy của béo phì và bệnh tiểu đường
Sức tàn phá của béo phì tới toàn bộ cơ thể
Rất nhiều người chủ quan cho rằng béo phì “xấu xí” là đủ bận lòng, nhưng nguy cơ còn ghê gớm hơn hình thức bề ngoài:
-
- Nguy cơ gia tăng tăng huyết áp, suy thận và rối loạn lipid máu.
- Tích mỡ quanh nội tạng dễ xảy ra nhồi máu cơ tim, đột quỵ và nguy hiểm tới tính mạng.
- Không kiểm soát, hệ miễn dịch rơi vào trạng thái kích hoạt liên tục, tạo điều kiện khởi phát ung thư, nhất là ung thư gan, đại trực tràng.
Đó là chưa kể, người béo phì dễ lao vào “hang” mất ngủ, tự ti, stress mãn tính và cuối cùng càng khó thay đổi thói quen thân osteoporosis osteoarthritis; đau khớp,…
Tiểu đường khi cộng thêm béo phì còn nguy hiểm hơn
Tiểu đường trên thân thể đã béo phì là “đa biến chứng” tập trung:
- Dễ tổn thương thần kinh ngoại vi (dẫn đến tê bì, nhuốm sắc tố do máu kém ngấm ngoại vi).
- Thương tổn mắt, suy thị lực tăng gấp đôi.
- Dẫn tới nguy cơ chậm liền vết thương, dễ nhiễm trùng nghiêm trọng, vết loét… khó chữa khỏi.
- Hiệp đồng gia tăng biến chứng thận, tăng nguy cơ suy giảm chức năng thể chất.
Chính vì vậy, trọng tâm chăm sóc người tiểu đường là: luôn kiểm soát tốt trọng lượng cơ thể.
Cách phòng ngừa và điều trị béo phì và tiểu đường
Phòng ngừa vẫn là chìa khoá vàng!
Sống lệ thuộc vào thuốc không bao giờ là con đường bền vững. Những giải pháp vững chắc cho cả hai “kẻ thù truyền kiếp” gồm:
- Xây dựng thực đơn lành mạnh: “Ăn xanh nhiều hơn ăn trắng”, trái cây ít ngọt, tăng lượng rau và ngũ cốc thô; giảm tinh bột tinh chế, món chiên dầu mỡ.
- Thực hành chế độ tập luyện đều đặn thích hợp – mỗi ngày 30 phút đi bộ/bơi/nhảy dây giúp hỗ trợ duy trì cân nặng an toàn.
- Giới hạn thức uống có cồn, nước ngọt, caffein thep lời khuyên bác sĩ.
- Giảm stress, cho não nghỉ hơi mỗi cuối ngày để đồng hồ sinh học về đúng nhịp!
Quan trọng không kém là dinh dưỡng bổ sung các sản phẩm tự nhiên – lọc chọn được kiểm chứng giúp ổn định đường trong máu (như trà thảo mộc, các thành phần đông y có lịch sử lâu đời).
Dùng thảo dược thiên nhiên để cải thiện béo phì
Nhiều đề tài nghiên cứu về nghệ, lá khổ qua, đậu đỗ, bồ công anh… đều cho thấy có tiềm năng hỗ trợ giảm cơn đói, hạ glucose máu, thúc đẩy chuyển hoá – rất có ích trong quá trình hỗ trợ điều trị & quản lý béo phì, tiểu đường.
Điểm then chốt là lựa chọn nguyên liệu sạch, không pha tạp, quy chuẩn kiểm nghiệm.
Lưu ý: Sử dụng thảo dược chỉ là bổ trợ, không được phép thay thế hoàn toàn chỉ định của bác sĩ. Phối hợp tốt giữa điều trị y học hiện đại, tư vấn cùng Đông y sẽ giúp đẩy lùi nguy cơ biến chứng!
Tổng kết
Khẳng định dựa trên chứng cứ y học hiện đại: Béo phì KHÔNG phải là một biến chứng trực tiếp của bệnh tiểu đường, mà là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến tiểu đường, đặc biệt tại nhóm tuýp 2.
Đừng bao giờ xem nhẹ kiểm soát cân nặng và xây dựng lối sống khoa học để tự cứu lấy chính mình – phòng ngừa bệnh hiệu quả tại gia!
Bạn có thể bắt đầu kiểm tra chỉ số BMI ngay hôm nay, tham khảo chuyên gia y tế và trải nghiệm trà thảo mộc – thảo dược nguyên chất – bột thảo dược/thực phẩm “xanh” từ thương hiệu THAPHACO (CÔNG TY TNHH THẢO DƯỢC THAPHACO).
Dùng sản phẩm cửa THAPHACO, bạn được:
- Giải pháp an toàn từ thiên nhiên – trên nền khoa học chứng nhận: PPTVSTP, HACCP, GMP, ISO.
- Dịch vụ chu đáo: đặt mua trên Shopee, liên hệ qua Zalo, Facebook, giao hàng & đóng gói siêu kĩ.
- Đội ngũ giàu kinh nghiệm – tận tâm tư vấn, giúp bạn cá nhân hoá liệu pháp.
Ngay hôm nay, hãy lựa chọn cách sống lành mạnh, chủ động bảo vệ sức khỏe và kiểm soát béo phì toàn diện!
Liên hệ tư vấn hoặc đặt mua sản phẩm hỗ trợ cân nặng, tiểu đường thiên nhiên:
ĐC: 22/21, Đường số 21, Phường 8, Quận Gò Vấp, TP.HCM
Điện thoại: 0902.984.792
Website: https://thaoduoctanphat.com/
Email: thaphaco.com.vn@gmail.com