Thiếu vận động cũng là nguyên nhân gây hại cho não bộ

Bạn có thể đã nghe hàng ngàn lần về tác động tích cực của tập thể dục đối với vóc dáng, tim mạch hay xương khớp. Nhưng bạn có biết rằng bộ não của bạn – “trung tâm điều khiển” của cả cơ thể – cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc bạn ít hay nhiều vận động mỗi ngày? Trong xã hội hiện đại, khi công việc bàn giấy, thiết bị thông minh và thói quen ngồi lâu đang dần “lấn át” các hoạt động thể lực, rất nhiều người vẫn nghĩ rằng vận động chủ yếu phục vụ cho cơ bắp mà quên rằng trí não cũng đòi hỏi những cú thúc đẩy đều đặn từ thể chất.

Bạn đã bao giờ tự hỏi: “Nếu mình lười vận động, liệu não bộ có chịu ảnh hưởng không?” Hay bạn cho rằng chỉ cần ăn uống và ngủ nghỉ đầy đủ thì não vẫn khỏe mạnh? Bài viết này sẽ giúp bạn giải mã mối liên hệ chặt chẽ giữa vận động và trí não – và biết đâu, sau khi đọc xong, bạn sẽ sẵn sàng đứng dậy thay đổi thói quen ngay từ hôm nay!

Thiếu vận động ảnh hưởng não bộ

Không ít người vẫn tin rằng, tác hại của lười vận động chủ yếu dừng lại ở cơ thể – chẳng hạn như béo phì, tiểu đường hay yếu cơ. Tuy nhiên, những bằng chứng khoa học gần đây cho thấy, não bộ cũng “chịu trận” nặng nề không kém. Chỉ cần bạn duy trì thói quen ít vận động, não bộ sẽ dần bị “bỏ rơi” và nhiều chức năng quan trọng sẽ bị suy giảm.

Theo các nhà khoa học, vận động giúp tăng lưu lượng máu lên não, đảm bảo các tế bào thần kinh được cung cấp đầy đủ oxy và dưỡng chất. Ngoài ra, vận động còn kích hoạt hàng loạt hormone và chất dẫn truyền thần kinh giúp kiểm soát stress, tăng cường trí nhớ, nâng cao sự tập trung.

Trái ngược lại, lối sống tĩnh tại – làm việc bàn giấy, chơi game, xem tivi liên tục hàng giờ… – khiến hệ tuần hoàn trì trệ, quá trình trao đổi chất trong não bị chậm lại. Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận rằng, những ai ít vận động thường dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi trí óc, giảm khả năng ghi nhớ, dễ bị căng thẳng, thậm chí là sa sút trí tuệ khi về già.

Không chỉ vậy, những người trẻ tuổi làm việc văn phòng nếu thiếu vận động còn có nguy cơ suy giảm tốc độ xử lý thông tin, giảm sáng tạo, giảm khả năng học hỏi và xử lý vấn đề so với nhóm thường xuyên hoạt động thể chất.

Vận động giúp nuôi dưỡng trí não như thế nào?

Sinh lý học thần kinh và vai trò của vận động

Khi bạn vận động, trái tim sẽ tăng cường bơm máu lên não, giúp vận chuyển oxy và các dưỡng chất thiết yếu đến từng nơron thần kinh. Đây chính là “nguồn thức ăn” không thể thiếu cho mọi hoạt động trí não. Ngoài ra, vận động còn kích hoạt sản sinh các yếu tố thần kinh như BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), giúp tái tạo, bảo vệ và phát triển các kết nối thần kinh – nền tảng cho trí nhớ và sự sáng tạo.

Yếu tố tâm lý: Tập luyện – công cụ chống căng thẳng tự nhiên

Mỗi khi vận động, cơ thể sẽ giải phóng endorphin và serotonin – hai loại hormone có tác dụng giảm stress và cải thiện tâm trạng rất hiệu quả. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, những người có thói quen tập thể dục đều đặn không chỉ vui vẻ hơn mà còn có khả năng ứng phó với áp lực, kiểm soát cảm xúc tốt hơn những ai thường xuyên ngồi yên một chỗ.

Vận động cũng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến não như trầm cảm, lo âu, suy giảm nhận thức. Đó là lý do vì sao bác sĩ luôn khuyến nghị: chăm vận động, trí não sẽ sảng khoái và linh hoạt hơn.

Chứng cứ khoa học thực tiễn

Nhiều công trình nghiên cứu quốc tế đã xác nhận mối liên hệ trực tiếp giữa mức độ vận động và sức khỏe não bộ:

• Một nghiên cứu trên tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (JAMA) cho thấy: Những người trưởng thành tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần có khả năng ghi nhớ, tập trung và xử lý thông tin tốt hơn hẳn nhóm còn lại.
• Đại học British Columbia (Canada) phát hiện ra: Sau 6 tháng tập aerobic, vùng hippocampus (trung tâm trí nhớ não bộ) của người cao tuổi tăng kích thước đáng kể.
• Nghiên cứu của Đại học Illinois khẳng định: Ngay cả những vận động nhẹ nhàng (đi bộ nhanh 30 phút/ngày) cũng đủ giúp tăng lưu lượng máu lên não và giảm nguy cơ mất trí nhớ ở người trung niên.

Lối sống tĩnh tại đang âm thầm bào mòn trí não

Không chỉ người lớn tuổi, giới trẻ ngày nay – đặc biệt là dân văn phòng – cũng đang phải đối mặt với các vấn đề về trí nhớ và sự tập trung do thiếu vận động. Một khảo sát gần đây tại Việt Nam ghi nhận: 80% nhân viên văn phòng cảm thấy đầu óc “đơ”, làm việc kém hiệu quả sau 3 giờ ngồi liên tục, trong khi nhóm có thói quen tập thể dục thường xuyên lại duy trì sự tỉnh táo và sáng tạo tốt hơn.

Điều đáng lo ngại hơn, hầu hết mọi người chỉ phát hiện sự sa sút trí tuệ khi đã ở giai đoạn muộn: dễ quên, chậm tiếp thu, trí nhớ giảm sút, thậm chí mắc các bệnh nguy hiểm như Alzheimer. Đáng tiếc, rất nhiều trường hợp chỉ vì quá lười vận động, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm mà tiềm ẩn nhiều rủi ro cho chính mình và gia đình.

Một ví dụ điển hình: Chị Mai, 35 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM, chia sẻ rằng sau vài năm chỉ tập trung công việc, không rèn luyện thể thao, chị thường xuyên mất ngủ, đau đầu, kém tập trung. Chỉ đến khi bắt đầu đi bộ và tập yoga nhẹ nhàng mỗi ngày, cải thiện rõ rệt về trí nhớ và tinh thần mới xuất hiện.

Làm gì để bảo vệ trí não trước “kẻ thù thầm lặng” thiếu vận động?

Thực tế, vận động không có nghĩa là bạn phải đến phòng gym, tập luyện cường độ cao hay chạy bộ hàng chục cây số mỗi ngày. Chỉ cần những thay đổi nhỏ và hành động nhất quán cũng đủ giúp trí não khỏe mạnh hơn từng ngày.

• Bắt đầu bằng những bài tập nhẹ nhàng: đi bộ, đạp xe, leo cầu thang, kéo giãn cơ, yoga.
• Mỗi 45-60 phút làm việc nên đứng dậy vận động 3-5 phút: đi lại, vươn vai, xoay khớp.
• Lên kế hoạch tập thể dục đều đặn tối thiểu 3-4 buổi/tuần.
• Kết hợp vận động thể chất với các bài tập trí tuệ (chơi cờ, đọc sách, giải ô chữ…) để tăng hiệu quả nuôi dưỡng não bộ.
• Lưu ý: Với người lớn tuổi, vận động nhẹ và đều đặn còn giúp phòng ngừa các bệnh tim mạch, tiểu đường, giảm nguy cơ đột quỵ và sa sút trí tuệ.
• Nên thăm khám sức khỏe định kỳ, đồng thời lắng nghe cơ thể để có điều chỉnh vận động phù hợp.

Dù bận rộn đến đâu, bạn cũng cần nhớ rằng: Sức khỏe trí não phụ thuộc rất nhiều vào thói quen sinh hoạt lành mạnh, mà vận động chính là chiếc “chìa khóa vàng” giúp duy trì sự minh mẫn bền lâu.

Đừng để trí não suy yếu chỉ vì lười vận động!

Thiếu vận động không chỉ khiến cơ thể xuống cấp mà còn âm thầm bào mòn sức khỏe trí não của bạn. Những minh chứng khoa học đã rõ ràng: não bộ thực sự cần được “làm mới” mỗi ngày bằng các hoạt động thể chất đều đặn.

Hãy chủ động thay đổi – bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất. Hãy đứng dậy, vận động và trao cơ hội cho trí não bứt phá!

Đừng trì hoãn, sức khỏe não bộ của bạn xứng đáng được quan tâm từ hôm nay! Nếu cần lời khuyên hoặc các giải pháp bổ trợ từ thảo dược thiên nhiên giúp tăng cường sức khỏe toàn diện, hãy liên hệ ngay với THAPHACO – Thảo Dược Tấn Phát để được chuyên gia tư vấn miễn phí, tận tâm:

• Địa chỉ: 22/21 Đường số 21, Phường 8, Quận Gò Vấp, TP.HCM
• Hotline: 0902.984.792
• Website: thaoduoctanphat.com
• Email: thaphaco.com.vn@gmail.com