Tại sao người tập gym hay uống thêm kẽm ?

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao kẽm lại được giới gymer ưa chuộng? Dạo quanh các diễn đàn thể hình, hay chỉ đơn giản là ghé thăm khu vực thực phẩm chức năng tại phòng tập, không khó để bạn nghe thấy lời khuyên về việc bổ sung kẽm cho người tập gym. Phải chăng kẽm là “thần dược” bí ẩn giúp tăng cơ bắp nhanh chóng? Hay đây chỉ là một xu hướng nhất thời chưa được kiểm chứng?

Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp trọn vẹn câu hỏi: Vì đâu mà kẽm lại trở thành lựa chọn hàng đầu của người yêu vận động và tập gym? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về vai trò, lợi ích, so sánh với các khoáng chất khác, cũng như những lưu ý quan trọng khi bổ sung kẽm!

Kẽm – Bí quyết mới của dân phòng gym

Hiện nay, không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới, việc bổ sung kẽm đã trở thành một phần trong “bộ sưu tập” không thể thiếu của nhiều gymer. Lý do phổ biến đến từ truyền miệng: “Uống kẽm sẽ giúp tăng cơ nhanh hơn, phục hồi tốt hơn, ít bị ốm vặt và tập khỏe hơn!”

Bên cạnh lời khuyên từ huấn luyện viên hoặc bạn bè cùng tập, nhiều người còn bị hấp dẫn bởi:

• Những giải thích khoa học về tác dụng của kẽm trên mạng.
• Niềm tin rằng bổ sung khoáng chất tự nhiên sẽ “an toàn hơn” so với dùng thuốc Tây.
• Chi phí khá hợp lý, phù hợp túi tiền sinh viên, người mới đi làm.
• Sợ thiếu chất do chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt hoặc luyện tập cường độ cao khiến cơ thể mất khoáng.

Chính vì thế, kẽm ngày càng trở thành “người bạn đồng hành” của những người yêu thể thao, đặc biệt là dân tập gym.

Kẽm thật sự mang lại ích lợi gì cho gymer?

Kẽm (Zn) là khoáng chất vi lượng rất cần thiết cho sức khỏe con người. Đặc biệt, đối với người tập gym, kẽm giữ nhiều vai trò trọng yếu:

• Hỗ trợ phát triển và phục hồi cơ bắp: Kẽm tham gia vào quá trình tổng hợp protein – chất nền xây dựng nên các sợi cơ. Nhờ đó, cơ thể được phục hồi nhanh hơn sau tập luyện, hạn chế nguy cơ đau mỏi kéo dài.
• Tăng cường sức mạnh và khả năng vận động: Lượng kẽm đầy đủ giúp các phản ứng enzyme diễn ra hiệu quả, hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, giúp bạn tập luyện bền bỉ và tối ưu hiệu suất.
• Hỗ trợ sản xuất hormone tăng trưởng và testosterone: Đây là 2 yếu tố quyết định tới tốc độ, chất lượng phát triển cơ bắp và khả năng vận động mạnh mẽ ở nam giới.
• Bảo vệ và tăng cường hệ miễn dịch: Kẽm giúp các tế bào miễn dịch hoạt động tốt, giảm nguy cơ bị ốm vặt, cảm cúm khi tập luyện quá sức.
• Góp phần phòng ngừa căng thẳng oxy hóa: Kẽm là thành phần của nhiều enzyme chống oxy hóa, giúp giảm tổn thương tế bào sau vận động.

Theo các chuyên gia, thiếu kẽm lâu ngày khiến người tập gym dễ gặp các vấn đề như mệt mỏi, phục hồi kém, chậm tăng cơ, giảm testosterone, dễ bị ốm hoặc nhiễm trùng nhẹ.

Không ngạc nhiên khi nhiều nghiên cứu đã ghi nhận rằng, người luyện tập thể thao thường xuyên hoặc vận động viên chuyên nghiệp có nguy cơ thiếu hụt kẽm cao hơn người bình thường .

Lợi ích cụ thể khi bổ sung kẽm đúng cách cho người tập gym

• Tăng cường hệ miễn dịch: Kẽm giúp bảo vệ các tế bào khỏi tác nhân gây bệnh, tăng khả năng phục hồi sau tập – nhất là khi cơ thể tạm thời suy yếu sau những buổi tập nặng.
• Thúc đẩy tổng hợp protein và phát triển cơ bắp: Bổ sung kẽm hợp lý giúp quá trình sửa chữa, xây dựng cơ bắp không bị “gián đoạn”, nhờ đó giúp bạn đạt hiệu quả tập luyện cao hơn.
• Cải thiện chuyển hóa năng lượng: Kẽm đóng vai trò xúc tác cho hơn 300 loại enzyme, đặc biệt là các enzyme chuyển hóa carbohydrate, protein và chất béo thành năng lượng sử dụng cho việc vận động.
• Hỗ trợ nội tiết tố (testosterone, hormone tăng trưởng): Testosterone thấp là “ác mộng” với phái mạnh tập gym – kẽm chính là chất xúc tác tự nhiên giúp duy trì hormone này ở mức tối ưu.
• Hạn chế nguy cơ chuột rút, giảm mệt mỏi sau tập: Kẽm cùng magiê giúp cơ bắp thư giãn sau giai đoạn co bóp mạnh, từ đó giảm đau cơ, vọp bẻ.

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, bổ sung kẽm cho người thường xuyên vận động có thể rút ngắn thời gian hồi phục, giảm nguy cơ “overtraining” (tập luyện quá sức) và giảm tỷ lệ nhiễm trùng hô hấp – một trong những vấn đề hay gặp của người tập gym cường độ cao .

Nên chọn thực phẩm giàu kẽm hay viên bổ sung?

Trước khi quyết định bổ sung kẽm, nhiều gymer thường phân vân giữa hai nguồn cung cấp chính:

Nguồn kẽm tự nhiên:

• Hàu, sò, cua biển, cá biển sâu
• Thịt đỏ (bò, heo, cừu), gan động vật
• Đậu nành, bí đỏ, hạt điều, hạt bí
• Trứng, ngũ cốc nguyên hạt

Kẽm từ thực phẩm tự nhiên thường lành mạnh, dễ hấp thu nếu ăn đa dạng. Tuy nhiên, chế độ ăn kiêng, thói quen ăn uống thiếu cân bằng hoặc tập luyện khắc nghiệt có thể khiến bạn vẫn bị thiếu kẽm.

Viên bổ sung kẽm:

Phù hợp cho người bận rộn, chế độ ăn nghèo nàn hoặc có nhu cầu kẽm cao (nam giới tập luyện nặng, người bệnh mãn tính, người ăn chay trường…). Tuy nhiên, bổ sung cần có chỉ dẫn và không nên tự ý lạm dụng.

Bên cạnh đó, cũng cần lưu ý vai trò của các khoáng chất khác như sắt, magie – chúng đều rất cần trong quá trình tập luyện nhưng kẽm có vai trò đặc biệt riêng về miễn dịch, nội tiết và phát triển cơ bắp.

Kẽm, sắt, magie: Khoáng chất nào quan trọng nhất với gymer?

Mỗi loại khoáng chất có vai trò riêng biệt:

• Kẽm: Tăng cường phục hồi mô, chuyển hóa protein, hỗ trợ testosterone và hệ miễn dịch mạnh mẽ.
• Sắt: Vận chuyển oxy, cải thiện sức bền.
• Magie: Giúp thư giãn cơ bắp, giảm chuột rút, hỗ trợ tim mạch.

Chính vì vậy, việc bổ sung kẽm nên kết hợp trong một chế độ dinh dưỡng đa dạng và khoa học, tránh quá lệ thuộc vào một loại khoáng chất.

Nguy cơ tiềm ẩn khi bổ sung kẽm không đúng cách

Bổ sung kẽm mang lại nhiều lợi ích, nhưng lạm dụng hoặc dùng sai cách có thể gây hại:

• Dùng quá liều: bổ sung vượt ngưỡng 40mg/ngày lâu dài có thể gây buồn nôn, nôn ói, đau đầu, giảm miễn dịch, thậm chí rối loạn tiêu hóa.
• Cạnh tranh hấp thu với các khoáng chất khác: đặc biệt là đồng, magie, sắt – khi bổ sung liều cao kéo dài.
• Nguy cơ mua phải sản phẩm kém chất lượng: dùng viên kẽm không rõ nguồn gốc có thể chứa tạp chất, dẫn đến hậu quả xấu cho gan, thận.
• Tự ý bỏ qua chế độ dinh dưỡng hoặc điều trị y khoa, chỉ dựa vào viên kẽm/phụ phẩm bổ sung dễ khiến cơ thể thiếu hụt các nhóm chất khác.

Đã có trường hợp gymer trẻ tuổi bị rối loạn tiêu hóa kéo dài vì bổ sung kẽm liều cao hàng ngày mà không tham khảo ý kiến chuyên gia. Thay vì giúp khỏe hơn, bạn sẽ đối mặt với các triệu chứng khó chịu, giảm hiệu quả tập luyện, thậm chí phải tạm ngưng thể thao để điều trị.

Hãy luôn nhớ rằng, bổ sung đúng – đủ liều lượng và có giám sát chuyên môn mới đạt hiệu quả an toàn tối ưu.

Lời khuyên khi bổ sung kẽm cho người tập gym

• Chỉ bổ sung khi thực sự cần thiết: Nếu chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng và không có biểu hiện thiếu kẽm thì hoàn toàn không cần thiết bổ sung viên uống.
• Liều lượng khuyến nghị: Nam giới trưởng thành: 11mg/ngày; nữ giới: 8mg/ngày; không vượt quá 40mg/ngày, trừ khi có chỉ định y khoa.
• Thời điểm lý tưởng: Uống kẽm sau bữa ăn, nên dùng vào buổi sáng hoặc sau khi tập luyện để hấp thu tối ưu.
• Kết hợp với lối sống lành mạnh: Ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi, kiểm soát stress và làm việc khoa học.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia: Tìm đến bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng thể thao để được tư vấn chi tiết, phù hợp với mục tiêu tập luyện và thể trạng cá nhân.

Nên nhớ, kẽm không phải “thần dược”. Đây chỉ là một phần nhỏ trong tổng thể chế độ dinh dưỡng và luyện tập khoa học mà bạn cần xây dựng cho mình.

TÓM LẠI

Kẽm là khoáng chất thiết yếu hỗ trợ tối ưu sức mạnh, tăng trưởng và phục hồi cho người tập gym – nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi sử dụng đúng cách, đúng liều lượng và kết hợp cùng một lối sống lành mạnh.

Bạn nên:

– Ưu tiên bổ sung kẽm qua thực phẩm tự nhiên.

– Chỉ dùng viên bổ sung khi cần thiết và có hướng dẫn chuyên môn.

– Thận trọng với nguy cơ lạm dụng hoặc dùng sản phẩm kém chất lượng.

Nếu bạn còn băn khoăn về liều lượng, cách dùng, hoặc muốn tìm hiểu thêm về các khoáng chất thiết yếu khác cho gymer, hãy:

– Đọc thêm các bài viết chia sẻ kiến thức trên website Thảo Dược Tấn Phát.

– Đăng ký tư vấn cùng chuyên gia dinh dưỡng của Thaphaco để nhận giải pháp phù hợp nhất với mục tiêu tập luyện và sức khỏe của bạn!

Chăm sóc bản thân khoa học – Đầu tư cảm hứng và hiệu quả tập luyện cùng kẽm đúng cách ngay hôm nay!